Bezpieczeństwo i AI Act

AI literacy po zmianach w AI Act: co musi zrobić firma

Art. 4 AI Act zmienił się w lipcu 2026 r. Firma nadal musi wspierać kompetencje zespołu w zakresie AI. Wyjaśniamy, co się zmieniło i jak to zrobić w 5 krokach.

Bartosz CzerniawskiZałożyciel dajtoAI
Opublikowano: Czas czytania: 4 min
Zespół na warsztatach przy tablicy
Spis treści

AI literacy, czyli kompetencje w zakresie AI, to umiejętności, wiedza i zrozumienie, które pozwalają świadomie korzystać z systemów AI oraz znać ich możliwości, ryzyka i potencjalne szkody. Tak definiuje je art. 3 pkt 56 AI Act. Art. 4 wymaga, żeby firmy, które tworzą albo stosują AI, dbały o te kompetencje u swoich ludzi.

W lipcu 2026 r. przepis się zmienił. Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie, a potem pokazujemy pięć kroków, które pozwolą firmie spokojnie spełnić ten obowiązek. Stan prawny na 22 października 2026 r. To nie jest porada prawna.

Co mówił art. 4, a co mówi teraz?

Pierwotna wersja art. 4 obowiązuje od 2 lutego 2025 r. Mówiła, że dostawcy i podmioty stosujące AI mają podejmować środki, żeby zapewnić, w miarę możliwości, wystarczający poziom kompetencji w zakresie AI u swojego personelu i innych osób, które w ich imieniu obsługują systemy AI.

Rozporządzenie Digital Omnibus (UE) 2026/1744 zmieniło to brzmienie. Weszło w życie 27 lipca 2026 r. Teraz firmy mają podejmować działania wspierające rozwój kompetencji w zakresie AI. Nowy tekst wprost mówi, że obowiązek nie wymaga zagwarantowania określonego poziomu kompetencji konkretnej osoby. Dodatkowo Komisja Europejska i państwa członkowskie mają wspierać firmy w tym zakresie, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP.

Kogo to dotyczy?

Każdej firmy, która korzysta z AI w pracy, także jeśli to „tylko” ChatGPT do maili. Obowiązek z art. 4 nie zależy od poziomu ryzyka systemu. Dotyczy pracowników i innych osób, które w imieniu firmy obsługują systemy AI, np. współpracowników na umowach.

Krok 1: Spisz, z jakich narzędzi AI korzysta firma. Kto ich używa i do czego?

Zacznij od listy: narzędzie, kto z niego korzysta, do jakich zadań. Bez tego nie wiesz, czego ludzi uczyć. W wielu firmach okazuje się, że narzędzi jest więcej, niż zakładał szef, bo część osób korzysta z prywatnych kont.

Pytania kontrolne:

  • Jakie narzędzia AI są w użyciu, także na prywatnych kontach?
  • Kto z nich korzysta i w jakich zadaniach?
  • Czy któreś narzędzie przetwarza dane klientów albo dane osobowe?

Krok 2: Ustal proste zasady. Co wolno, a czego nie?

Zasady to najtańszy sposób na podniesienie kompetencji. Jedna strona: jakich narzędzi używamy, jakich danych nie wklejamy (np. danych osobowych klientów bez podstawy prawnej, tajemnic firmy), kto sprawdza wyniki przed wysłaniem do klienta, jak oznaczamy treści z AI. Przykład takich zasad znajdziesz w naszych Zasadach wykorzystania AI.

Pytania kontrolne:

  • Czy zespół wie, jakich danych nie wolno wklejać do narzędzi AI?
  • Kto sprawdza wyniki AI przed wysłaniem ich na zewnątrz?
  • Czy zasady obejmują oznaczanie treści z AI (art. 50 AI Act)?

Krok 3: Przeszkol ludzi według ról. Kto potrzebuje jakiej wiedzy?

Definicja z art. 3 pkt 56 mówi o uwzględnieniu wiedzy technicznej, doświadczenia i kontekstu użycia. Handlowiec, który pisze z AI oferty, potrzebuje innej wiedzy niż księgowa, która wkleja do niego zestawienia. Jedno ogólne szkolenie dla wszystkich to dobry start, ale warto dodać krótkie moduły pod konkretne role.

Pomogliśmy przygotować 12 kursów AI Trust CERT, w tym kurs AI Literacy, i prowadzimy szkolenia z bezpiecznego korzystania z AI dla zespołów. Z tego doświadczenia: najlepiej działają przykłady z codziennej pracy uczestników, nie ogólne slajdy.

Pytania kontrolne:

  • Czy każda osoba, która korzysta z AI, przeszła przynajmniej podstawowe szkolenie?
  • Czy szkolenie uwzględnia ryzyka typowe dla danej roli?
  • Czy nowe osoby dostają szkolenie w ramach wdrożenia do pracy?

Krok 4: Zostaw ślad w dokumentach. Jak pokażesz, że firma działa?

Nowe brzmienie art. 4 mówi o działaniach, a działania łatwo udokumentować. Zachowaj listę narzędzi, wersję zasad z datą, listę obecności i materiały ze szkoleń. To Twój dowód, że firma traktuje obowiązek poważnie.

Pytania kontrolne:

  • Czy mamy listę obecności i materiały z każdego szkolenia?
  • Czy zasady mają datę i numer wersji?
  • Czy wiemy, gdzie te dokumenty leżą, gdy ktoś o nie zapyta?

Krok 5: Wracaj do tematu. Kiedy odświeżyć wiedzę zespołu?

Narzędzia AI zmieniają się co kilka miesięcy, przepisy też. Ustal stały moment na przegląd: np. przy zmianie narzędzi, po nowych wytycznych albo raz na pół roku. Krótka aktualizacja zasad i 30 minut dla zespołu wystarczą.

Pytania kontrolne:

  • Kiedy ostatnio aktualizowaliśmy zasady?
  • Kto w firmie śledzi zmiany w narzędziach i przepisach?
  • Czy zespół wie, do kogo zgłosić wątpliwość związaną z AI?

Samodzielnie czy z pomocą?

Kroki 1, 2 i 4 zrobisz sam w jedno popołudnie. Szkolenie dopasowane do ról łatwiej przeprowadzić z kimś, kto zna zarówno narzędzia, jak i przepisy. Jeśli chcesz to zrobić raz, a porządnie, umów bezpłatną rozmowę.

Spisane zasady to dobry pierwszy krok, a wzór znajdziesz we wpisie polityka korzystania z AI w firmie.

Podsumowanie

Art. 4 AI Act nadal obowiązuje. Od 27 lipca 2026 r. firma ma wspierać rozwój kompetencji w zakresie AI, bez gwarancji określonego poziomu każdej osoby. Zacznij od listy narzędzi i prostych zasad. Przeszkol ludzi według ról i zachowaj dokumenty. Wracaj do tematu regularnie, bo narzędzia i przepisy się zmieniają.

Jedna rzecz do zrobienia dziś: zapisz na jednej stronie, jakich danych zespół nie może wklejać do narzędzi AI. To już jest działanie, o którym mówi art. 4.

Źródła

  1. Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 3 pkt 56 i art. 4, EUR-Lex.
  2. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), Dziennik Urzędowy UE, 24 lipca 2026 r.
  3. AI literacy: Digital Omnibus rewrites Article 4 of the AI Act, Law and Technology.
  • AI Act
  • art. 4
  • AI literacy
  • szkolenia

Tekst przygotowany z pomocą AI, zredagowany i sprawdzony przez człowieka.

Bartosz CzerniawskiPrzez 10 lat robił filmy, kampanie i content dla firm. Dziś buduje narzędzia i procesy z AI.Więcej o mnie
Rozmowa · 30 min · bezpłatnie

Masz podobny problem w firmie?

Umów 30 minut rozmowy.

Umów bezpłatną rozmowę (30 min)(otwiera się w nowej karcie)
Wszystkie wpisy
Newsletter

Konkretnie o AI w firmie

Co działa, ile kosztuje i czego unikać. Prosto do skrzynki, bez spamu.

Administratorem danych jest Moon Lion Media Bartosz Czerniawski. Zapisy obsługuje Kit. Więcej w polityce prywatności.

Zarządzaj cookies

Niezbędne · zawsze aktywne

Zapamiętują Twój wybór i dbają o bezpieczeństwo strony. Bez nich strona nie zadziała.